ในวัฒนธรรมจีน มีสำนวนหรือสุภาษิตจำนวนมากซึ่งประกอบด้วยตัวอักษรเพียงสี่ตัว รูปแบบเรียบง่าย สั้นกระชับ แต่ความหมายเบื้องหลังแฝงด้วยเรื่องราวความเป็นมาอันน่าสนใจ ทั้งเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ แนวคิดปรัชญา คุณค่าทางศีลธรรม ตลอดจนความงดงามทางวรรณศิลป์ที่สืบทอดมาตั้งแต่สมัยโบราณจนถึงปัจจุบัน
ในยุคสามก๊ก ‘ตันหลิม’ เป็นปราชญ์กวีที่มีชื่อเสียงยั่งยืน ตันหลิม - เฉินหลิน 陈琳 (ค.ศ.?–ค.ศ.217) มีสมญานามว่า ‘ข่งจาง’ 孔璋 เป็นชาวอำเภอเซี่ยหยาง เมืองก่วงหลิง เคยทำราชการสังกัดอยู่กับโฮจิ๋น เมื่อตั๋งโต๊ะครองอำนาจในราชธานีลกเอี๋ยง ตันหลิมหนีไปทำราชการอยู่กับอ้วนเสี้ยว
ท่านที่เคยอ่านเรื่อง ‘สามก๊ก’ ตอน ‘เล่าปี่เยือนกระท่อมหญ้าสามคราครั้ง’ คงจำได้ว่า เล่าปี่ต้องเดินทางไปขอพบขงเบ้งถึงสามรอบจึงจะได้พบตัวขงเบ้ง และในการไปเยือนรอบที่สามนั้น ปรากฏว่าขงเบ้งกำลังนอนกลางวัน เล่าปี่ก็รอเงียบๆ อยู่หน้าบ้านจนบ่ายคล้อย ขงเบ้งถึงจะตื่น
จันทร์เพ็ญกระจ่างนภาเหนือปากแม่น้ำต่อเนื่องกับทะเล ดวงเดือนส่องสว่างเห็นภูมิทัศน์งดงามตา เพียงแต่ว่าขณะนั้น นักกวีกำลังพลัดพรากจากไกลบ้านเกิดและคนรัก 'จางนั่วซฺวี' (张若虚) กวียุคราชวงศ์ถัง (ประมาณกาลว่ามีชีวิตอยู่ในช่วง ค.ศ. 660–720) จึงหลั่งไหลกวีวัจนะเป็นอมตะออกมาดังนี้
หวางเหวย (王维 ค.ศ. 701–761) เป็นกวีที่มีท่วงทำนองของบทกวีที่เป็นอัตลักษณ์ของตนเอง ถึงขนาดเรียกว่าเป็น ‘สกุลช่าง’ สกุลหนึ่ง เขาเขียนอะไรๆ ที่มันดูเรียบๆ เหมือนบรรยายทิวทัศน์ อย่างเช่นบทนี้
ในบรรดาศิลปะการต่อสู้แขนงต่างๆ ของจีน “มวยหย่งชุน” (詠春拳) ถือเป็นหนึ่งในศาสตร์ที่สืบทอดมาอย่างยาวนานและมีชื่อเสียงในระดับสากล มวยชนิดนี้เน้นการป้องกันตัวจากคู่ต่อสู้และการโจมตีระยะประชิดตัว โดยอาศัยความว่องไวเพื่อปิดฉากการต่อสู้อย่างรวดเร็วและบาดเจ็บน้อยที่สุด
“เหลียงซานป๋อกับจู้อิงไถ”《梁山伯與祝英台》มักเรียกโดยย่อว่า “เหลียงจู้”《梁祝》หรือเป็นที่รู้จักในภาษาไทยในชื่อ “ม่านประเพณี” เป็นหนึ่งในสี่ตำนานพื้นบ้านอันยิ่งใหญ่ของจีน และได้รับการขนานนามว่าเป็น “โรเมโอและจูเลียตแห่งโลกตะวันออก”
นับแต่โบราณกาล “แพทย์” เป็นอาชีพของผู้มีความรู้ความเชี่ยวชาญในการรักษาโรค ทว่าในยุคสังคมศักดินาจีน ผู้ประกอบวิชาชีพนี้มักเป็นบุรุษ เนื่องจากจารีตในสมัยนั้นกำหนดให้การศึกษาเล่าเรียนเป็นหน้าที่ของผู้ชาย ส่วนผู้หญิงถูกปลูกฝังให้ทำงานบ้านงานเรือน เป็นบุตรี ศรีภรรยา และมารดาที่ดีของครอบครัว
ในหน้าประวัติศาสตร์จีนอันแสนยาวนาน มีการเปลี่ยนแปลงราชวงศ์ รวมถึงชนชั้นปกครองหลายต่อหลายครั้ง จนเกิดสำนวน “改朝换代” (gǎi cháo huàn dài) ซึ่งหมายถึงการเปลี่ยนจากราชวงศ์เก่าสู่ราชวงศ์ใหม่ เมื่อเปลี่ยนราชวงศ์ ก็เท่ากับเปลี่ยนตระกูลผู้ปกครอง แล้วมีตระกูลใดบ้างที่เคยได้ครองแผ่นดินจีน?
"บันทึกรักปิ่นม่วง" เป็นบทงิ้วคุนฉี่ว์ที่แต่งขึ้นในสมัยราชวงศ์หมิง โดยนักเขียนบทละครชาวเมืองหลินชวน มณฑลเจียงซี นามทังเสี่ยนจู่ ดัดแปลงโครงเรื่องและเนื้อเรื่องจาก "ตำนานฮั่วเสี่ยวอี้ว์" ที่แต่งโดยเจี่ยงฝางและเป็นบทละครจ๋าจี้ว์ ซึ่งมีอยู่เดิมในสมัยราชวงศ์ถัง ตำนานทั้งสองเรื่องพรรณนาความรักของบุคคลที่มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์อย่างหลี่อี้ กวีและขุนนางผู้ใหญ่ กับหญิงสาวนามฮั่วเสี่ยวอี้ว์
